Studia i Materialy "Miscellanea Oeconomicae" 2/2015

Pojęcie logistyka robi zawrotną karierę zarówno w praktyce biznesowej, jak i nauce. A przecież jej wyodrębnienie z dotychczasowej praktyki gospodarczej nastąpiło stosunkowo niedawno. Pomimo tak dynamicznej kariery, pojęcie to nie doczekało się jeszcze jednolitej i powszechnie uznawanej definicji precyzującej obszar jej zainteresowań.
Analiza wielu ogólnie przyjętych definicji logistyki wskazuje, że jest to proces planowania, realizacji i kontroli wydajnego przepływu materiałów. Na taki jej aspekt wskazują między innymi definicje amerykańskiego towarzystwa logistycznego oraz europejskiej organizacji krajowych towarzystw logistycznych. Współczesne rozumienie logistyki nawiązuje do wojskowego źródła, jakim jest dzieło A.H. Jomini’ego „Zarys sztuki wojennej”, którego rozdział 6 nosi tytuł „O logistyce, czyli sztuce wprawiania oddziałów w ruch”, wydanej w Paryżu w 1837 r. Według The New Encyclopedia Brytanica logistyka w terminologii wojskowej oznacza wszelkie działania zabezpieczające główne działania wojsk (walkę): zaopatrywanie, serwis techniczny, łączność, pomoc medyczną, zakwaterowanie. Jak widać, w terminologii wojskowej rozumienie tego pojęcia jest znacznie szersze. Podobnie jest ono rozumiane w podejściu systemowym. Prof. S. Niziński definiuje logistykę jako dziedzinę wiedzy o racjonalnym, kompleksowym i ekonomicznym, masowo-energetyczno-informacyjnym zabezpieczeniu funkcjonowania systemow działania, przy istniejących zasobach, ograniczeniach i zakłoceniach w zadanych warunkach i czasie.
Powyższy szkic wskazuje na dwoistość rozumienia tego pojęcia:
– z jednej strony, jako: planowanie, organizowanie i koordynowanie wszelkich procesów wspierających efektywną i niezawodną realizację procesu głównego (procesów głównych);
– z drugiej zaś, jako: planowanie, organizowanie i koordynowanie przepływu materiałów i związanych z nim strumieni informacyjnych.
W obu jednak przypadkach zauważamy ogromną zbieżność z zarządzaniem, bo przecież: planowanie, organizowanie i koordynowanie, to kwintesencja zarządzania. Wydaje się, iż zasadnicza linia podziału, między tymi obszarami nauki, dotyczy przedmiotu badań. W przypadku zarządzania mówimy o przedsiębiorstwie jako całości. Natomiast w przypadku logistyki mówimy o zarządzaniu procesami wspierającymi główne procesy zachodzące w przedsiębiorstwie. W obu jednak przypadkach korzystamy z tych samych narzędzi usprawniających procesy planowania, organizowania i koordynowania. W logistyce dostrzeżono jednak, iż sposób realizacji danego procesu w znacznym stopniu zależy od dostępnej infrastruktury.
Do rozważań nad istotą logistyki i ich syntetycznego ujęcia w niniejszym wprowadzeniu, skłoniła nas narastająca ilość artykułów napływających do redakcji z tego obszaru wiedzy. Tradycyjnie jednak głównym obszarem zainteresowań Redakcji nadal pozostaje obszar rozwoju regionalnego i zarządzania gospodarką. Chociaż bez artykułów dotyczących logistyki byłby on nieco ułomny.
Popularność, jaką zdobywa Nasze Czasopismo, a o której świadczy ilość nadsyłanych artykułów skłoniły nas w ubiegłym roku do zwiększenia częstości wydań z dwóch do czterech w roku. Mamy nadzieję, że tendencja ta zostanie nadal utrzymana.
dr hab. inż., prof. UJK Jarosław Prońko
dr hab., prof. UJK Andrzej Szplit

Studia i Materialy "Miscellanea Oeconomicae" 2/2015 - okładka