Krawczyk Tomasz, DIAGNOZOWANIE FAZY ROZWOJU ORGANIZACJI Z WYKORZYSTANIEM METODY LIST KONTROLNYCH - NA PRZYKŁADZIE PAŃSTWOWEGO GOSPODARSTWA LEŚNEGO LASY PAŃSTWOWE

Opracowanie jest poświęcone próbie zidentyfikowania fazy rozwoju Państwowego
Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe (PGL LP) metodą list kontrolnych.
PGL LP nie są sensu stricto przedsiębiorstwem ale państwową jednostką organizacyjną
nieposiadającą osobowości prawnej – reprezentującą Skarb Państwa,
działającą w oparciu o akt prawa powszechnego - ustawę o lasach.
Cykl rozwoju firmy (organizacji, przedsiębiorstwa) bardzo często porównywany
jest do cyklu życia. Organizacja przechodzi swoiste fazy istnienia (powstaje,
wzrasta, dojrzewa, upada – „umiera”) w zmiennym otoczeniu. Najprostszym modelem
rozwoju firmy jest model czteroetapowy, tzn. rozróżniający etapy (fazy):
przedsiębiorczości, wzrostu, dojrzałości i schyłku.
Metoda badania faz rozwoju organizacji za pomocą tzw. list kontrolnych polega
na uzyskaniu wielu odpowiedzi na pytania (a precyzyjniej – określenia w założonej,
najczęściej 5-stopniwej skali, stopnia identyfikacji z postawioną tezą) opisujące
stan rozwoju organizacji, które są grupowane w zestawach - czyli właśnie
„listach kontrolnych”. Metoda ta pozwala w sposób obiektywny określić w jakiej
fazie rozwoju znajduje się organizacja. Jest bardzo istotnym narzędziem do postawienia
trafnej diagnozy oraz określenia właściwej terapii – w rozumieniu dalszej strategii i celów organizacji.
Diagnoza obejmuje ocenę i analizę całokształtu elementów związanych z funkcjonowaniem
i rozwojem organizacji. Właściwymi obszarami diagnozy służącej
określeniu fazy rozwoju organizacji są m.in.: strategia i rozwój, finanse, produkcja,
organizacja, zarządzanie i marketing. Każda spośród zastosowanych w diagnozie
list, dotycząca innej fazy rozwoju, obejmuje szesnaście kryteriów syntetycznych
oraz czterdzieści pięć kryteriów analitycznych. Łączna ilość kryteriów analitycznych
wynosi sto osiemdziesiąt.
W opracowaniu skorzystano z pracy doktorskiej Ewy Kozień (Kraków 1997 -
Katedra Przedsiębiorczości i Innowacji Wydziału Ekonomicznego Akademii Ekonomicznej
w Krakowie).
W wyniku analizy stwierdzono, że PGL LP bezdyskusyjnie znajduje się w fazie
dojrzałości, a nawet – sądząc po analizie listy kontrolnej dotyczącej fazy rozwoju
– dopiero (mimo swej ponad 80-letniej tradycji) wchodzi w tą fazę.

Diagnosing phase of development of an organization using a checklist
method -on the example of The State Forests National Forest Holding

The study is an attempt to identify stages of development of The State Forests
National Forest Holding. The identification is made by a checklist method.
The State Forests National Forest Holding is not, strictly speaking, a company but
a state organizational unit (not a corporation), which represents The Polish State
Treasury and operates on the basis of The Act on Forests.
The cycle of a company’s development (an organization) is often compared to
the cycle of life. An organization goes through certain stages of existence (namely
it comes into being then it grows, matures and finally dies) in a changeable environment.
The simplest model of a company’s development is four-phased, comprising
the differentiating stages of: entrepreneurship, growth, maturity and decline.
The checklist method is based on answers to questions (more precisely – describes
the degree of identification with the thesis, most often in five degree scale)
that describe the state of the organization and are grouped into sets (checklist).
This method, in an objective way, allows us to assess what stage of development
the organization is in. It is a very important tool which is used to determine a correct
diagnosis as well as to assess strategy and the organization’s aims.
The diagnosis includes the evaluation and analysis of elements related to the
overall functioning and development of the organization. The areas of diagnoses,
aimed at determining the phases of development of the organization, are: strategy
and development, finance, production, organization, management and marketing.
Each checklist, in the diverse phases of the organization's development includes
one hundred and eighty criteria, including sixteen synthetic and forty-five analytical
ones.
The doctoral dissertation of Ewa Kozień (Cracow 1997 – Department of Entrepreneurship
and Innovation the Faculty of Economics of Cracow University of
Economics) was used in the study.
As a result of the analysis it was found that The State Forests National Forest
Holding is in the maturity stage. And even, judging by the analysis of the stage of
the development, The State Forests National Forest Holding, despite eighty years
of tradition, is only just coming into the stage of maturity.