Studia i Materialy "Miscellanea Oeconomicae" 1/2015

Burzliwy charakter przemian politycznych i gospodarczych zachodzących w otoczeniu globalnym każe bez ustanku ponawiać próby ich rozpoznawania, opisu i interpretacji. Współczesna nauka ekonomii dostarcza narzędzi do analizy wpływu tych przemian na funkcjonowanie państw, organizacji integracji regionalnej, organizacji między- i pozarządowych, przedsiębiorstw, a w końcu społeczeństw i jednostek ludzkich. Bezpośrednich i pośrednich efektów tych nowych
zjawisk można poszukiwać między innymi w odmiennych niż jeszcze dekadę temu kierunkach zmian procesów globalizacji i regionalizacji, które zachodzą w gospodarce światowej oraz w ich wyższej intensywności.
Autorzy niniejszej publikacji podjęli próbę ustrukturyzowania aktualnego stanu wiedzy dotyczącej wybranych zagadnień z zakresu rozwoju gospodarek narodowych w kontekście najnowszych wydarzeń w sferze globalnej i regionalnej. Jako, że niemożliwym wydaje się skonstruowanie jednego kompleksowego, ogólnego modelu zależności między procesami geopolitycznymi, a zmianami w globalnym i regionalnym otoczeniu społeczno–ekonomicznym, konieczne wydawało się pogrupowanie ich według kryterium problemowego. Stąd publikację podzielono na cztery główne części:
- Inwestycje oraz handel zagraniczny
- Integracja intra- i interregionalna
- Finanse i polityka monetarna
- Zagadnienia społeczno-ekonomiczne.
W części pierwszej, poświęconej kwestiom inwestycji i handlu zagranicznego, zawarto opracowania poruszające takie problemy, jak znaczenie preferencyjnych porozumień w transatlantyckiej polityce handlowej, w tym negocjowana Umowa o Partnerstwie Handlowo-Inwestycyjnym pomiędzy Stanami Zjednoczonymi a Unią Europejską. Opisano wpływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych na wspieranie regionalnej współpracy gospodarczej w krajach rozwijających się (ASEM, kraje Afryki Subsaharyjskiej). Przeanalizowano też szanse i zagrożenia płynące z wymiany handlowej Unii Europejskiej z Rosją, co wydaje się szczególnie istotne w obliczu pogarszających się relacji politycznych i gospodarczych na linii UE – Rosja.
Część druga zawiera wyniki badań na temat rozwoju procesów integracji intra i interregionalnej. Szczegółowo przeanalizowano tutaj rolę dialogu Azja - Europa w budowie związków gospodarczych i politycznych pomiędzy Starym Kontynentem a najdynamiczniej rozwijającą się obecnie częścią świata. Zastanawiano się nad znaczeniem wiodącego partnera handlowego, czyli Niemiec w tworzeniu wartości dodanej państw Grupy Wyszehradzkiej. Opisano istotę współczesnych międzynarodowych powiązań gospodarczych według modelu globalnych sieci współpracy. Ponadto przeprowadzono analizę w wymiarze lokalnym, w wyniku której zidentyfikowano kierunki rozwoju województwa małopolskiego w świetle nowej perspektywy finansowej Unii Europejskiej.
W części trzeciej zamieszczono opracowania dotyczące zagadnień finansów i polityki monetarnej. Szczególną uwagę poświęcono znaczeniu swobody przepływu kapitałów we współczesnym międzynarodowym systemie walutowym i związanych z tym nowych rodzajów ryzyka. Przedstawiono wyniki dyskusji nad implikacjami nadzwyczajnie luźnej polityki monetarnej USA dla krajów wschodzących oraz nad stabilnością zadłużenia publicznego w wybranych krajach Unii Europejskiej. Ostatnia, czwarta część została poświęcona społeczno-ekonomicznemu wymiarowi globalizacji i regionalizacji. Znalazły się tutaj teksty dotyczące sensowności aplikacji metodologii jakościowej w naukach ekonomicznych oraz międzynarodowego obrotu wiedzą i technologią. W kolejnych opracowaniach opisano perspektywy rozwoju energetyki jądrowej w Unii Europejskiej po katastrofie w Fukushimie oraz podkreślono priorytet wzrostu innowacyjności w polityce przemysłowej Unii Europejskiej.
Intencją Autorów było, by ta publikacja stała się materiałem pobudzającym do pogłębionej dyskusji na temat zmieniających się globalnych i regionalnych uwarunkowań rozwoju społeczno-ekonomicznego. Za wyjątkowo istotny i pożądany kierunek dalszych badań uznano poszukiwanie narzędzi ekonomicznych, które dadzą decydentom możliwość wywierania rzeczywistego wpływu na kształt dynamicznie zmieniającego się świata. Takich, które spowodują, że stanie się on bezpieczniejszy, stabilniejszy i bardziej przyjazny rozwojowi gospodarek i jednostek ludzkich, na poziomie globalnym, jak i regionalnym.
dr Remigiusz Gawlik
dr Marta Ulbrych

Studia i Materialy "Miscellanea Oeconomicae" 1/2015 - okładka